افزایش قیمت سوخت هواپیما، با افزایش بیسابقه قیمت بنزین هواپیما از ۶۰۰ تومان به بیش از ۱۱ هزار تومان، گمانهزنیها درباره احتمال گرانی سایر حاملهای انرژی شدت گرفته است. این پرسش مطرح میشود که آیا این اقدام، نخستین گام در مسیر اصلاحات گستردهتر قیمتی در حوزه انرژی خواهد بود؟
افزایش نجومی قیمت سوخت هواپیما
افزایش قیمت سوخت هواپیما، بر اساس اعلام شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، از ابتدای فروردین ۱۴۰۴، قیمت هر لیتر سوخت هواپیما برای ایرلاینهای داخلی با جهشی ۱۷۳۳ درصدی به ۱۱,۰۰۳ تومان افزایش خواهد یافت. این تغییر که بر اساس قانون بودجه و محاسبه ۳۰ درصد نرخ خرید سوخت از پالایشگاه اعمال شده، صنعت هوانوردی کشور را با چالش بزرگی مواجه کرده است.
آیا گرانی سایر سوختها در راه است؟
افزایش چشمگیر قیمت سوخت هواپیما این گمان را تقویت کرده که دولت در حال آمادهسازی شرایط برای اصلاحات گستردهتر در حوزه انرژی است. بنزین، گازوئیل و حتی گاز خانگی، که تاکنون با یارانههای سنگین به مصرفکنندگان عرضه میشدند، ممکن است در آیندهای نهچندان دور با افزایش قیمت مواجه شوند. کارشناسان معتقدند که این اقدام میتواند مقدمهای برای آزادسازی تدریجی قیمت سوخت باشد، سیاستی که سالها در محافل اقتصادی مورد بحث بوده است.
تبعات این تصمیم بر اقتصاد و مردم
افزایش هزینه سوخت هواپیما فشار قابلتوجهی به شرکتهای هواپیمایی وارد خواهد کرد و احتمال افزایش بهای بلیت یا کاهش پروازها را افزایش میدهد. اما پیامدهای این تصمیم فراتر از صنعت هوانوردی است و میتواند کل اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار دهد. در صورت گرانی بنزین و گازوئیل، هزینه حملونقل عمومی، قیمت کالاهای اساسی و هزینههای تولید افزایش خواهد یافت، که میتواند تورم و فشار اقتصادی بیشتری را به مردم تحمیل کند.
واکنشها و آینده سیاستهای انرژی
برخی تحلیلگران، این اقدام را گامی ضروری برای اصلاح ساختار اقتصادی و کاهش قاچاق سوخت میدانند، در حالی که منتقدان هشدار میدهند که بدون برنامههای حمایتی، چنین تغییراتی میتواند به نارضایتی عمومی و افزایش تورم منجر شود. تجربه افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ نشان داد که چنین تصمیماتی نیازمند برنامهریزی دقیق و مدیریت واکنشهای اجتماعی است.
جمعبندی: گام نخست در مسیر اصلاحات؟
در حالی که دولت هنوز درباره برنامههای آینده خود شفافسازی نکرده، افزایش ۱۸ برابری قیمت سوخت هواپیما میتواند نشانهای از تغییرات جدی در سیاستهای انرژی باشد. آیا این گرانی به سایر سوختها سرایت خواهد کرد؟ پاسخ این پرسش در ماههای آینده مشخص میشود، اما آنچه مسلم است، این است که موج جدیدی از تغییرات اقتصادی در راه است.
