بررسی ممنوعیت کامیون‌های دماغ‌دار در ایران

مزایا و معایب کامیون‌های دماغ‌دار:

مزایا:

• مصرف سوخت کمتر به دلیل طراحی آیرودینامیک بهتر

• کابین جادار و راحت

• سواری نرم‌تر

• دسترسی آسان‌تر و ایمن‌تر به موتور

• ایمنی بالاتر در تصادفات

معایب:

• دید محدودتر

• نقاط کور بیشتر

• مانورپذیری کمتر در جاده‌های باریک

• سخت‌تر بودن رانندگی و پارک کردن

تفاوت‌های اصلی میان کامیون‌های دماغ‌دار و بدون دماغ

• ابعاد: کامیون‌های دماغ‌دار معمولاً طول، عرض و ارتفاع بیشتری نسبت به مدل‌های بدون دماغ دارند.

• طول مجاز: کشنده‌های بدون دماغ معمولاً در محدوده ۱۹ متر طول دارند، در حالی که مدل‌های دماغ‌دار از این میزان بیشترند.

• وزن: کامیون‌های دماغ‌دار به دلیل ساختار متفاوت، وزن بیشتری دارند.

• ارتفاع: کشنده‌های دماغ‌دار معمولاً نیم متر ارتفاع بیشتری نسبت به مدل‌های بدون دماغ دارند.

دلایل ممنوعیت کامیون‌های دماغ‌دار در برخی مناطق

از ابتدا، کامیون‌ها با طراحی دماغ‌دار تولید می‌شدند، اما با گذشت زمان، مدل‌های بدون دماغ نیز رواج یافتند. در برخی مناطق، استفاده از هر کدام از این مدل‌ها بر اساس قوانین خاصی ممنوع شده است.

تجربه آمریکا در ممنوعیت کامیون‌های بدون دماغ

در اواخر دهه ۷۰ میلادی، وزارت حمل و نقل آمریکا استانداردهای کامیون‌ها را تغییر داد و تصمیم گرفت که کامیون‌های بدون دماغ دیگر در این کشور تولید نشوند. این تصمیم به دلایل مختلفی اتخاذ شد:

1. ایمنی بالاتر کامیون‌های دماغ‌دار: در صورت تصادف، اولین برخورد با بخش موتور انجام می‌شود و ضربه به کابین سرنشینان منتقل نمی‌شود.

2. عدم وجود محدودیت فضایی در جاده‌های آمریکا: برخلاف اروپا، جاده‌های آمریکا وسیع‌تر هستند و فضای بیشتری برای حرکت کامیون‌های دماغ‌دار وجود دارد.

3. مصرف سوخت بهینه‌تر و آیرودینامیک بهتر: طراحی دماغ‌دار موجب کاهش مصرف سوخت و بهبود عملکرد آیرودینامیکی می‌شود.

4. دسترسی ایمن‌تر به موتور: در کامیون‌های بدون دماغ، برای تعمیرات نیاز به بالا بردن کابین وجود دارد که ممکن است خطر سقوط و آسیب‌دیدگی راننده را به همراه داشته باشد.

وضعیت کامیون‌های دماغ‌دار در ایران

در ایران، تاکنون قانونی مبنی بر ممنوعیت تردد کامیون‌های دماغ‌دار تصویب نشده است. تا چند دهه پیش، درصد بالایی از کامیون‌های کشور دماغ‌دار بودند. برندهایی مانند ولوو، ماک، و بنز مایلر از جمله کامیون‌های محبوب در ایران بودند.

اما از اواسط دهه ۷۰ شمسی، به دلیل افزایش روابط تجاری ایران با اروپا و همکاری شرکت‌های داخلی مانند سایپا دیزل و آریا دیزل با برندهایی نظیر رنو و ولوو، کامیون‌های بدون دماغ به تدریج جایگزین مدل‌های دماغ‌دار شدند. از اوایل دهه ۸۰، دیگر کشنده‌های دماغ‌دار به کشور وارد یا مونتاژ نشدند.

آینده کامیون‌های دماغ‌دار در ایران

بررسی ممنوعیت کامیون‌های دماغ‌دار در ایران، برخی شرکت‌ها اقدام به معرفی نسخه‌های چینی از کامیون‌های دماغ‌دار کرده‌اند، اما مشخص نیست که این نوع کشنده‌ها چه زمانی به صورت گسترده وارد بازار ایران خواهند شد. با این حال، حتی در صورت آزاد شدن واردات این مدل‌ها، احتمال حضور برندهای مطرح آمریکایی و اروپایی در کشور بسیار پایین است.